Rok 1990 przebiegał pod znakiem pierwszych w kraju wolnych wyborów - do rad gmin, potem na prezydenta RP.
Od jesieni poprzedniego roku działał Częstochowski Komitet Obywatelski, który skupiał przedstawicieli NSZZ "Solidarność", Niezależnego Zrzeszenia Studentów, Duszpasterstwa Ludzi Pracy, powstających organizacji społecznych i politycznych (jak np. Częstochowskie Towarzystwo Gospodarcze, Towarzystwo Przyjaciół EWG). Powstała wtedy także Federacja Komitetów Obywatelskich Województwa Częstochowskiego. W jej składzie byli: Janina Ujma (przewodnicząca), wiceprzewodniczący: Szymon Giżyński (Częstochowa) i Andrzej Golański (Poraj) oraz: Konrad Cianciara (Kamienica Polska), Krzysztof Straus (Pajęczno), Czesław Świerczyński (Myszków), Jerzy Zając (Częstochowa) i Jerzy Ziora (Częstochowa). 27 lutego powołano Biuro Wyborcze CzKO, którym kierował Krzysztof Jawor. Od lutego do maja CzKO wydawał "Wiadomości Częstochowskie" pod redakcją Tadeusza Wrony, Wojciecha Kilińskiego, Krzysztofa Jawora i Adama Banaszkiewicza.

W pierwszej turze wyborów (4 czerwca 1989 r.) do Sejmu PRL i Senatu PRL wszyscy kandydaci Regionalnego Komitetu Obywatelskiego w Częstochowie zdobyli mandaty. W kraju kandydaci Komitetów Obywatelskich "Solidarność" uzyskali w tej turze 160 (na 161) mandatów poselskich i 92 (na 100) senatorskie. Władza komunistyczna uzyskała tylko 3 mandaty poselskie.
Naród się wypowiedział. Strona "solidarnościowa" postanowiła zignorować jednak ten werdykt i ratować ustalenia Okrągłego Stołu - zgodziła się na zmianę reguł w trakcie wyborów. Brakujące 33 mandaty poselskie (z "listy krajowej") zostały oddzielone powtórnie lda kandydatów strony komunistycznej. Po drugiej turze (19 czerwca) strona "solidarnościowa" uzyskała wszystkie możliwe do zdobycia mandaty poselskie i - za wyjątkiem jednego - senatorskie. Utworzono Obywatelski Klub Parlamentarny, którym kierował B. Geremek.

"To zbiorowisko politycznych cwaniaków, którzy pragną zbić kapitał na plecach robotników" - tak zaatakował tzw. Grupę Roboczą Komisji Krajowej Lech Wałęsa (przywódca jeszcze podziemnego NSZZ "Solidarność", ale już po pierwszych rozmowach w sprawie Okrągłego Stołu) na konferencji prasowej 5 stycznia 1989 roku.
Grupa Robocza skupiała część Komisji Krajowej "Solidarności" z 1981 roku i dążyła do reaktywowania Związku w kształcie sprzed stanu wojennego. W kraju nie odegrała większej roli, w Częstochowie nie miała zwolenników. Tutaj "Solidarność" odradzała się w łączności z L. Wałęsą

Protest w "Ikarze" nie zakończył się podpisaniem wspólnego porozumienia, ale odrębnymi oświadczeniami ministra administracji Józefa Kępy i Regionalnej Komisji Koordynacyjnej "Solidarności". Dlatego konieczna była dodatkowa interwencja w Warszawie, po tym jak minister Kępa oświadczył 21 listopada 1980 r. w Sejmie PRL, że komisja, której przewodniczył, nie dopatrzyła się ani jednego przypadku złamania czy naruszenia prawa w Częstochowie.
27 listopada Zbigniew Kokot i Jan Styra udali się do Warszawy na posiedzenie Prezydium Sejmowej Komisji Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. W posiedzeniu, któremu przewodniczył poseł Ludomir Stasiak, brali udział eksperci "Solidarności" Wiesław Chrzanowski i mec. Chojnacki oraz poseł Janusz Zabłocki. J. Styra przedstawił przyczyny protestu i ustalenia z ministrem Kępą. Komisja uznała zasadność zarzutów wobec władz wojewódzkich. Pos. L. Stasiak zadzwonił w trakcie spotkania do ministra i uzyskał zapewnienie, że "wszystkie punkty w złożonym przez niego oświadczeniu w Częstochowie są i będą konsekwentnie realizowane w ustalonym terminie". Z. Kokot i J. Styra rozmawiali także z wicemarszałkiem Sejmu PRL Haliną Skibniewską.

Niedziela 16 listopada 1980 r. była szóstym dniem nieustającego zebrania protestacyjnego Regionalnej Komisji Koordynacyjnej NSZZ "Solidarność". W regionie trwał stan gotowości strajkowej, ale zakłady pracowały. Komisje Zakładowe "Solidarności" wyrażały poparcie dla RKK przekazując pieniądze i żywność oraz deklarując dodatkowe godziny pracy.
O godz. 18 do klubu "Ikar" przybył wiceminister administracji Jan Jabłoński. Towarzyszył mu dyrektor departamentu Józef Skwares. Minister wysłuchał zarzutów wobec wojewody Mirosława Wierzbickiego. Czas jakiś zajęła dyskusja, czy wojewoda wprowadził "stan wyjątkowy" czy też nie - prawo PRL nie przewidywało tej instytucji. Minister Jabłoński, który był po rozmowie z wojewodą, stwierdził, że "zarządzenia wojewody były zgodne z prawem - choć odbiór dyrektyw był różny". Apelował, by wojewodę "oceniać całościowo". Strona związkowa natomiast powtarzała żądanie usunięcia ze stanowisk władz wojewódzkich i miejskich, którym zarzucała nieudolność i nadużywanie kompetencji oraz prowokowanie napięć społecznych.

W 1981 r. tygodnik "Antena" w dziale kurioza donosił, że "prokurator w Częstochowie kazał zamknąć niejakiego WN (inicjały zmienione) za to, że obalał socjalizm za pomocą ulotki i płotu" ("Antena" nr 35 z 1981 r.). Chodziło o Mariana Zembrzuskiego, który został aresztowany podczas rozklejania plakatów z karykaturą Breżniewa przedstawionego w postaci "niedźwiedzia".
W sierpniu tego roku Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich biło na alarm: "Trwa najsilniejsza od Sierpnia kampania dezinformacji. Telewizja, radio i część prasy jątrzą zamiast przedstawiać racje. Potępiają stanowisko partnera nie dopuszczonego do głosu" - czyli NSZZ "Solidarność". "Solidarność" miała